Normale huidverkleuring bij pasgeborenen (marmering, blauwe handjes/voetjes)

Je kijkt naar je pasgeboren baby en ineens zijn de handjes blauwachtig. Of de wangen knalrood, of het lijfje gevlekt als marmer. Even schrikken is heel begrijpelijk.

Is huidverkleuring bij een pasgeborene normaal?

Ja, dat komt vaak voor. De bloedsomloop en temperatuurregeling van je baby moeten nog rijpen, waardoor de huid rood, gevlekt of aan handen en voeten blauwachtig kan lijken. Dat is meestal onschuldig als je baby verder gezond oogt en zich normaal gedraagt. Sommige kleuren zijn wél een reden om advies te vragen.

In dit artikel lees je welke kleurveranderingen bij pasgeborenen gewoon voorkomen, waarom ze ontstaan en waar je op let. Je leest ook wanneer je contact opneemt met een zorgprofessional en wanneer je direct hulp zoekt. Het is algemene informatie. Het vervangt geen beoordeling van je verloskundige, consultatiebureau of huisarts.

Waarom verandert de huidkleur van een pasgeboren baby?

Negen maanden lang leefde je baby in een warme omgeving waar het lichaam van jou de temperatuur regelde. Na de geboorte moet het lichaam dat zelf leren. De huid en de bloedvaten doen daarbij veel werk, en dat zie je aan de kleur.

Een paar dingen spelen mee:

• De huid is dun. De kleine bloedvaatjes liggen dicht onder het oppervlak. Meer of minder doorbloeding zie je daardoor snel.
• De bloedsomloop past zich nog aan. Het bloed gaat bij voorkeur naar de belangrijkste organen, zoals het hart, de hersenen en de longen. Handen en voeten krijgen minder doorbloeding en zijn daardoor vaak koeler en paarsachtig.
• De temperatuurregeling is nog niet volgroeid. Bloedvaten in de huid trekken samen bij kou en wijden zich bij warmte. Bij baby's gaat dat wat schommelender, waardoor de huid van kleur kan wisselen.

Je ziet het vooral op bepaalde momenten. Tijdens het huilen kan je baby knalrood worden. Na het drinken of tijdens het slapen kan de huid rustiger lijken of juist wat gevlekt. Bij het uitkleden voor het bad koelt de huid snel af, en daarna kan de kleur weer veranderen.

Die kleurwisselingen horen bij een lichaam dat nog aan het wennen is. Er is geen vaste datum waarop het over is. Bij de ene baby zie je het na een paar weken nauwelijks meer, bij de andere bij koud weer nog een tijd. Ook de eigen huidtint van je baby kan de eerste weken nog een beetje veranderen.

Welke huidverkleuringen zijn normaal bij een pasgeborene?

Niet elke kleurverandering betekent hetzelfde. Het gaat om het geheel: hoe ziet je baby er verder uit, en wanneer verandert de kleur? Onderstaande tabel geeft een eerste overzicht.

Context bepaalt veel. Dezelfde kleur kan bij een vrolijke, goed drinkende baby onschuldig zijn. Bij een baby die slap, benauwd of erg slaperig is, kan diezelfde kleur een reden zijn om direct te bellen.

Rode of roze huid bij een pasgeboren baby

Veel pasgeboren baby's zien er de eerste dagen behoorlijk rood of roze uit. Dat komt door de dunne huid en de doorbloeding eronder. Het kan ook door de dag heen wisselen. Na een bad of na warmte is je baby vaak roder, en na een dutje weer bleker.

Ook kleine vlekjes komen in de eerste dagen vaak voor. Denk aan rode plekjes, soms met een wit of geelachtig puntje in het midden. Zulke huiduitslag bij pasgeboren baby's verdwijnt meestal vanzelf. Andere vlekjes vragen weer om beoordeling, en je kunt zelf niet altijd het verschil zien. Laat het daarom zien aan je verloskundige, kraamverzorgende of het consultatiebureau. Ook roze of rode plekjes in de nek of op de oogleden komen bij baby's regelmatig voor. Een zorgverlener kan je vertellen wat het is.

Ook blauwgrijze vlekken kunnen bij de geboorte al aanwezig zijn, vooral op de onderrug of billen (ook wel een pigmentvlek of 'Mongolenvlek' genoemd). Ze komen vaker voor bij baby's met een donkerdere huidtint. Ze zijn meestal onschuldig, maar laat ze noteren door een zorgverlener zodat ze bekend zijn.

Rode huid in de luierstreek is een ander verhaal, met een andere aanpak. Lees daarover meer in ons artikel over luieruitslag bij baby's.

Niet elke roodheid is normaal. Denk aan roodheid die niet weggaat, die snel uitbreidt of gepaard gaat met koorts. Ook roodheid bij een baby die minder drinkt, slaperig is of zich anders gedraagt dan anders is niet normaal. In die gevallen bel je een zorgverlener.

Blauwe of paarse handen en voeten bij baby's

Blauwachtige of paarse handen en voeten zijn een van de meest voorkomende dingen waar ouders van schrikken. Het komt bij pasgeboren baby's regelmatig voor. Vaak is het zichtbaar wanneer je baby het even koud heeft, na het bad of als je baby net wakker is.

De verklaring is een combinatie van de nog onrijpe bloedsomloop en de temperatuur. Het lichaam stuurt het bloed eerst naar de belangrijke organen. Handen en voeten krijgen daardoor minder bloed, zijn koeler en kleuren paarser. Wordt je baby warmer, bijvoorbeeld door een extra laagje of even op je borst, dan wordt de kleur vaak weer roze.

Het belangrijkste onderscheid is dit:

• Blauwachtige handen en voeten, terwijl lippen, tong en gezicht roze zijn: komt bij pasgeborenen vaak voor en is meestal onschuldig als je baby verder normaal ademt en drinkt.
• Blauwe of grijze lippen, tong, gezicht of romp: is iets anders. Dit vraagt om snelle medische beoordeling, zeker als je baby ook snel of moeizaam ademt, kreunt, slap is of niet goed reageert.

Kijk voor lippen en tong dus altijd naar het geheel: is de binnenkant van de mond roze, of ziet die er blauw of grijs uit? Bij een blauw of grijs gezicht of mond, met ademhalingsproblemen of een baby die niet goed reageert, bel je direct 112. Twijfel je over wat je ziet, bel dan ook. Je hoeft het niet zeker te weten.

Een gevlekte huid bij een pasgeboren baby

Soms ziet de huid van je baby er gemarmerd uit: rood en wit in een patroon, alsof er een net overheen ligt. Dat heet in vakkringen cutis marmorata. In gewone woorden zie je hier de kleine bloedvaatjes in de huid die zich vernauwen en verwijden.

Het komt vooral voor bij:

• Kou. Bij het uitkleden, na het bad of in een koele kamer.
• Temperatuurwisselingen. Van warm naar koud, of andersom.
• Onrijpe circulatie en temperatuurregeling. Het lichaam moet nog leren om de doorbloeding goed te regelen.

Als de gevlekte huid verdwijnt zodra je baby warm is en je baby zich verder goed voelt, kun je het rustig afwachten en in de gaten houden. Neem contact op met een zorgverlener als het patroon blijft, steeds terugkomt of samengaat met andere klachten. Dat geldt ook als je baby er grauw, koud of ziek uitziet. Denk aan een baby die slap is, niet goed drinkt of heel slaperig is.

Waarom wordt mijn baby soms helemaal rood?

Kort antwoord: tijdelijke roodheid komt vaak voor en heeft meestal een duidelijke aanleiding. Dit zijn de meest voorkomende:

• Huilen. Je baby spant zich in, de doorbloeding neemt toe en het hoofdje wordt rood. Wordt je baby rustig, dan trekt de kleur weer weg.
• Persen bij de ontlasting. Baby's kunnen rood worden en kreunen terwijl ze poepen. Dat kan er heftig uitzien, maar hoort er vaak bij.
• Warmte. Te veel kleding, een warme kamer of een zonnige plek laat de huid roder worden.
• Inspanning en opwinding. Uit alle macht drinken, wild trappelen of enthousiast worden: alles wat energie kost kan kleur geven.

Kijk wel naar het geheel. Blijft de roodheid aanhouden, is het opvallend anders dan gewoonlijk, of komt er koorts, sufheid of slechter drinken bij? Neem dan contact op. Let ook op de frequentie van natte luiers. Als je twijfelt of je baby genoeg drinkt, helpt dat overzicht. Lees ook ons artikel over hoe vaak je een baby verschoont voor meer context.

Gele huid bij een pasgeboren baby

Wat is geelzucht? Bij geelzucht kleurt de huid, en vaak ook het wit van de ogen, geel door een stof die bilirubine heet, ook wel galkleurstof. Deze stof ontstaat bij de afbraak van rode bloedcellen. Pasgeboren baby's breken na de geboorte veel rode bloedcellen af, en hun lever kan de galkleurstof nog niet altijd snel genoeg verwerken. Daardoor hoopt het zich tijdelijk op in het lichaam.

Is dat normaal? Milde geelzucht komt bij pasgeborenen vaak voor. Het verschijnt meestal enkele dagen na de geboorte en verdwijnt bij de meeste baby's vanzelf weer. Bij baby's die te vroeg zijn geboren komt het vaker voor. Een zorgverlener beoordeelt of het binnen de normale grenzen blijft.

Hoe zie je het? Het geel wordt vaak eerst zichtbaar in het gezicht en zakt daarna naar de romp, armen en benen. Kijk bij voorkeur in natuurlijk daglicht. Druk voorzichtig met een vinger op de huid; als de huid na het loslaten geel blijft in plaats van even wit te worden, kan dat wijzen op geelzucht. Bij een donkerdere huidtint is geel lastiger te zien. Kijk dan naar het wit van de ogen, het tandvlees en de handpalmen en voetzolen.

Kijk naar je hele baby, niet alleen naar de kleur. Is je baby wakker te maken, drinkt hij goed en maakt hij natte en gevulde luiers? Dan is dat geruststellend. Is je baby juist erg slaperig, drinkt hij slecht of plast hij weinig? Dan is dat belangrijker dan de tint zelf.

Wanneer neem je contact op?

• In de eerste dagen na de geboorte controleert de kraamverzorgende of verloskundige ook op geelzucht. Meld het altijd zelf als je iets ziet of je baby geler lijkt te worden. Dat geldt zeker als het geel al in de eerste 24 uur na de geboorte zichtbaar is.
• Na de kraamperiode neem je contact op met de huisarts of het consultatiebureau. Buiten kantooruren is dat de huisartsenpost.
• Neem ook contact op als je baby steeds geler wordt, erg slaperig is, slecht drinkt of weinig plast. Hetzelfde geldt voor witgrijze of ontkleurde poep.
• Is je baby na een paar weken nog steeds geel? Thuisarts noemt drie weken als moment waarop meer onderzoek nodig is. Twijfel je eerder, neem dan ook eerder contact op.

Behandel geelzucht niet zelf, bijvoorbeeld door je baby in de zon te leggen. Is de waarde te hoog, dan bepaalt een zorgverlener wat nodig is. Dat is vaak lichttherapie, soms thuis, soms in het ziekenhuis.

Wanneer is huidverkleuring bij een baby wél reden tot zorg?

Dit is het belangrijkste deel van het artikel. Onthoud: het gaat niet om de kleur alleen, maar om de combinatie met hoe je baby zich gedraagt.

Vraag advies bij verkleuring die:

• aanhoudt en niet verdwijnt als je baby warm of rustig is
• plotseling ontstaat, zonder duidelijke aanleiding
• ernstig is, of steeds verder toeneemt
• onverklaard blijft, terwijl je niet begrijpt waar het door komt
• samengaat met andere klachten, zoals hieronder beschreven

Neem contact op met een zorgprofessional (dezelfde dag)

Bel de verloskundige of kraamverzorgende in de kraamweek, later de huisarts of het consultatiebureau, en buiten kantooruren de huisartsenpost, als:

• de kleurverandering blijft, terugkomt of lijkt toe te nemen
• je baby geler wordt, of het geel niet meer weggaat
• je baby minder goed drinkt of minder natte luiers heeft
• je baby opvallend slaperig is of moeilijk wakker wordt
• je baby koorts heeft; bij baby's jonger dan 3 maanden geldt dat altijd als reden om te bellen
• je baby er ziek uitziet, huilt op een manier die je niet kent, of je gewoon een naar gevoel hebt

Zoek direct medische hulp (bel 112)

Bel direct 112 als:

• de lippen, tong of het gezicht blauw of grijs zijn en dat niet snel verdwijnt
• je baby moeite heeft met ademhalen, erg snel ademt, kreunt, of de borstkas zichtbaar intrekt
• je baby slap is, niet reageert of niet wakker te krijgen is
• je baby er asgrauw, koud en zwaar ziek uitziet
• je baby ademstops heeft

Twijfel je of iets acuut is? Bel dan liever te snel dan te laat. Een zorgverlener helpt je inschatten wat nodig is.

Welke kleurveranderingen moet je vooral in de gaten houden?

Deze tabel is geen diagnose. Het is een hulpmiddel om te bepalen wanneer je een zorgverlener inschakelt.

De huidkleur van een pasgeborene verandert door temperatuur

Kou is een van de meest voorkomende redenen voor kleurverandering. Bij kou trekken de bloedvaten in de huid samen om warmte vast te houden. Het bloed gaat dan vooral naar de romp. Handen en voeten liggen het verst weg van het hart en het lichaam, dus daar zie je het eerst: koel, bleek, paars.

Warmte doet het omgekeerde. De bloedvaten verwijden en de huid wordt roder. Daarom kan dezelfde baby na een bad rood zijn en tien minuten later gevlekt.

Wat je kunt doen:

• Voel in de nek of op de buik, niet aan handen of voeten. Handjes en voetjes zijn vaak koeler, ook als je baby het prima heeft.
• Is je baby zweterig of heeft hij een rood hoofdje? Dan is het waarschijnlijk te warm. Doe een laagje minder aan.
• Is je baby koel op de buik? Dan kan een extra laagje helpen, of even huid-op-huid.
• Gebruik geen kruik, elektrische deken, warmtelamp of föhn om de kleur te 'verbeteren'. Dat kan je baby oververhitten of verbranden, en het lost niets op als er iets anders speelt.
• Volg voor slapen de adviezen van het consultatiebureau over veilig slapen en een prettige kamertemperatuur.

Een comfortabele omgeving is genoeg. Je hoeft de huidkleur niet te 'sturen'.

Huidverkleuring na het baden

Na het bad zie je vaak dat je baby van kleur verandert. Op de badmat kan de huid roder zijn. Zodra je baby nat en uitgekleed is, koelt hij af en kan de huid gevlekt of bleek worden, of de handen en voeten wat paarser. Dat hoort bij de snelle temperatuurwisseling.

Wat helpt:

• Houd het rustig. Een kort, kalm badmoment is voor de meeste baby's het prettigst.
• Zorg dat de kamer aangenaam is en dat de handdoek en kleren klaarliggen.
• Droog je baby voorzichtig en let op huidplooien, zoals in de nek, oksels en liezen.
• Kleed je baby snel aan. Tijdens het aankleden trekt de kleur meestal weer bij.
• Kijk of de kleur terugkomt zodra je baby droog en warm is.

Gebruik je een babywas of shampoo, dan heb je maar weinig nodig. De 2-in-1 shampoo & showergel van Moise is bijvoorbeeld bedoeld voor zowel haar als lijfje, zodat je met één product toe kunt. Blijft je baby na het bad blauwachtig rond de mond, of blijft het kleurverschil terwijl je baby warm en droog is? Neem dan contact op met een zorgverlener.

Huidverkleuring en de leeftijd van je baby

De huid van je baby verandert in de eerste weken en maanden, maar er is geen vast schema. Onderstaande is een algemeen beeld.

Eerste dagen

Je baby kan er rood of roze uitzien. Handen en voeten zijn vaak koel en wat blauwachtig. Kleine vlekjes en een gevlekte huid komen voor. Geelzucht wordt vaak in deze periode zichtbaar. De kraamverzorgende en verloskundige kijken hier ook naar.

Eerste weken

De huid kan gaan schilferen of vervellen, wat vaak vanzelf overgaat. Kleurwisselingen bij kou of na het bad blijven meestal nog gewoon voorkomen. Sommige baby's krijgen rode bultjes in het gezicht, vaak babyacne genoemd. Twijfel je over wat het is? Laat het bekijken.

Eerste maanden

Bij veel baby's ziet de huid er gaandeweg rustiger en gelijkmatiger uit. Een gevlekte huid bij koud weer of na het bad kan nog een tijd blijven voorkomen. Blijft iets hardnekkig, wordt het erger of komt er iets bij? Bespreek het op het consultatiebureau.

Hoe herken je het verschil tussen normale huidverkleuring en een zieke baby?

Kijk niet alleen naar de kleur van de huid, maar naar hoe je baby zich gedraagt en voelt.

Een baby met een kleurverandering die verder vrolijk, wakker, goed drinkend en gewoon aanwezig is, geeft meestal een ander beeld dan een baby die er ziek uitziet. Let daarom ook op:

• Alertheid: is je baby wakker te maken, kijkt hij om zich heen, reageert hij op jou?
• Ademhaling: rustig, of snel, moeizaam, kreunend?
• Drinken: drinkt je baby zoals gewoonlijk, of opvallend slechter?
• Temperatuur: voelt je baby aan als altijd, of opvallend warm of koud? Meet bij twijfel de temperatuur.
• Huilen: klinkt het zoals anders, of is het zwak, schril of anders?
• Reactie: is je baby slap, of juist heel prikkelbaar?
• Natte en volle luiers: minder dan gewoonlijk is een signaal.
• Algemeen gedrag: 'Dit is niet mijn baby zoals hij normaal is' is een geldige reden om te bellen.

Je hoeft niet zelf te bepalen wat er aan de hand is. Dat is het werk van een zorgverlener. Jouw taak is opmerken dat iets anders is en dat doorgeven.

Wat kun je als ouder zelf doen?

• Houd je baby aangenaam warm, zonder te veel lagen. Voel in de nek of op de buik.
• Voorkom oververhitting. Zweterig of een rood hoofd is een teken om een laagje uit te doen.
• Volg de kleur in de tijd. Komt het terug, wordt het erger, of verdwijnt het weer?
• Kijk bij daglicht als dat kan. Kunstlicht vervormt kleuren, vooral geel en blauw.
• Kijk naar lippen en tong als je blauwe verkleuring ziet, en naar het wit van de ogen, tandvlees, handpalmen en voetzolen bij een donkerdere huidtint.
• Let op wanneer het gebeurt: na huilen, drinken, baden of opwarmen? Die informatie helpt een zorgverlener.
• Bel bij twijfel.

Bij twijfel mag je altijd contact opnemen. Kies de route die bij de leeftijd past: in de kraamweek de verloskundige of kraamverzorgende, daarna het consultatiebureau voor vragen en de huisarts voor klachten. Buiten kantooruren bel je de huisartsenpost, en bij acute nood 112.

Disclaimer: Moise Care is een babyverzorgingsmerk en geen medische instantie. Deze informatie is algemeen en vervangt geen advies van een zorgverlener.