Baby krabt zijn gezicht open: wat kun je doen?

Ongecontroleerde bewegingen

In de eerste maanden heeft je baby zijn armen en handen nog niet goed onder controle. Schrikreacties, strekken, wakker worden: de handjes schieten alle kanten op en komen vaak precies tegen het gezicht. Dat is geen krabben in de zin van jeuk, maar gewoon toeval.

Scherpe of lange nageltjes

Babynageltjes zijn dun en buigzaam, maar de randjes zijn scherp. Ook een kort nageltje kan een klein haakje of puntje hebben dat een kras trekt. Bij pasgeborenen zie je vaak dat de nagel aan het topje een beetje loslaat van de huid, waardoor er makkelijk een scherp randje ontstaat.

Jeuk of een geïrriteerde huid

Soms krabt een baby wel echt, omdat de huid jeukt. Mogelijke oorzaken:

• een droge huid, vooral in de winter of bij veel badderen;
• irritatie door spuug, kwijl of melkresten rond mond en kin;
• warmte en zweet, bijvoorbeeld door te warme kleding;
• eczeem of een andere huidaandoening.

Het verschil is niet altijd makkelijk te zien. Een baby die steeds over dezelfde plekjes wrijft, onrustig is en ruwe of rode plekken heeft, krabt misschien door jeuk. Een baby met verder een rustige huid en af en toe een streepje, krabt waarschijnlijk per ongeluk. Aan het krabben alleen kun je niet zien wat er aan de hand is. Twijfel je, laat het dan bekijken.

Waarom krabt een baby vooral tijdens het slapen?

Veel ouders zien de krasjes vooral na een dutje of ’s ochtends. Logisch: tijdens het inslapen en in lichte slaap bewegen baby’s veel, en jij bent er niet bij om een handje weg te halen. Er zijn ook langere stukken van de dag waarin niemand op de nageltjes let.

De beste oplossing ‘s nachts is dezelfde als overdag: korte, gladde nageltjes. Losse spullen in bed, zoals wantjes, kussentjes of doekjes, horen er niet in. Daarover lees je verderop meer.

Houd de nageltjes kort en glad

Babynagels groeien snel. Kijk daarom regelmatig even of er scherpe randjes zijn. Hoe vaak dat nodig is, verschilt per baby: de ene baby heeft elke paar dagen een scherp randje, de andere veel minder vaak. Voel gewoon met je vingertop langs de nagel. Haakt het, dan is het tijd.

Knip de nagels niet te kort. De huid onder de nagel is gevoelig en kan gaan bloeden of ontsteken. Volg de vorm van het vingertopje en laat een klein randje staan.

Veel ouders vinden een babyvijltje in de eerste weken makkelijker dan een schaartje. Je kunt er weinig mee misgaan, en je haalt scherpe randjes er ook goed mee weg. Vijl met zachte bewegingen in één richting.

Gebruik een veilig baby-nagelknippertje of schaartje

Wil je knippen? Gebruik dan een baby-nagelknippertje of een schaartje met afgeronde punten.

1. Kies een rustig moment. Een ontspannen of slaperige baby beweegt minder.
2. Zorg voor goed licht. Je moet de rand van de nagel en het vingertopje duidelijk zien.
3. Houd het vingertje voorzichtig vast. Druk het topje met je duim een klein beetje weg van de nagel.
4. Knip of vijl kleine stukjes tegelijk. Liever twee keer een klein stukje dan één keer te veel.
5. Voel na of er geen scherpe randjes zijn. Vijl ze eventueel nog even glad.

Knip nooit in de huid. En hoe verleidelijk ook: trek geen nageltjes los en bijt ze niet af. Zo kan er een wondje ontstaan waar bacteriën makkelijk in komen.

Wanneer kun je de nagels het beste verzorgen?

Veel ouders doen het als hun baby slaapt of bijna slaapt, bijvoorbeeld na de voeding. Andere ouders vinden het juist makkelijker na het badje, als de nageltjes iets zachter zijn. Kies het moment waarop jij het vingertje goed kunt zien en vasthouden. Lukt het niet, stop dan gewoon en probeer het later opnieuw. Een paar vingertjes per keer is ook prima.

Wantjes zijn geen must. Soms kunnen ze tijdelijk helpen, maar ze zijn niet voor elke situatie geschikt, en zeker niet als standaardoplossing.

Wanneer kunnen wantjes helpen?

Krabt je baby zich herhaaldelijk open, ook al houd je de nageltjes netjes bij? Dan kun je overdag, als jij erbij bent, kort wantjes gebruiken. Bijvoorbeeld als een krasje even rust nodig heeft om te genezen. Zie het als een tijdelijke hulp, niet als oplossing voor de lange termijn.

Nadelen van wantjes

• Ze glijden makkelijk af of raken los.
• Je baby kan zijn handjes minder vrij gebruiken.
• Baby’s ontdekken de wereld met hun handen en mond. Ze voelen, grijpen en zuigen op hun vingers. Met wantjes aan gaat dat minder makkelijk.
• Ze kunnen warmte vasthouden, waardoor de handjes klam worden.

Waar moet je op letten bij het gebruik van wantjes?

• Kies de juiste maat: niet zo ruim dat ze afglijden, niet zo strak dat ze knellen.
• Controleer of het boordje geen afdruk achterlaat op het polsje.
• Kijk regelmatig of de handjes niet te warm of vochtig zijn.
• Kies wantjes zonder koordjes, knoopjes, losse versieringen of lussen waar vingertjes in kunnen blijven haken.
• Gebruik ze niet als vervanging voor toezicht.

Belangrijk bij het slapen: leg geen losse wantjes in het bedje en laat je baby er niet onbewaakt mee slapen. Losse spullen in bed kunnen een risico vormen. Volg de adviezen voor veilig slapen: je baby op de rug, in een eigen bedje, in een goed passende slaapzak en in een leeg bedje (bron: VeiligheidNL). Overweeg je iets om de handjes tijdens het slapen te bedekken, vraag dan eerst advies aan het consultatiebureau.

Reinig het gezicht voorzichtig

• Gebruik lauw water en een zachte, schone washand of doek.
• Wrijf niet, maar veeg rustig.
• Dep de huid daarna droog, ook in de plooitjes van de hals en achter de oren.
• Vermijd zeep, alcohol en geparfumeerde producten in het gezicht.

Onderweg kunnen milde babydoekjes voor de gevoelige huid handig zijn. Kies dan doekjes zonder parfum en alcohol.

Wat kun je doen bij een droge babyhuid?

Voelt de huid droog of ruw aan, dan kun je een dun laagje ongeparfumeerde babycrème of bodylotion aanbrengen. Niet elk babygezicht heeft elke dag crème nodig. Is de huid zacht en rustig, dan is water vaak genoeg.

Droge huid kan ook komen door te warm of te lang badderen, of door wasmiddel met parfum. Lees meer over de juiste badtemperatuur voor je baby en waar je op let bij wasmiddel voor de gevoelige babyhuid.

Wat kun je doen bij kleine krabwondjes?

Een oppervlakkig krasje geneest meestal binnen een paar dagen vanzelf. Zo help je het een handje:

1. Was eerst je handen.
2. Spoel het krasje voorzichtig met schoon, lauw stromend water. Thuisarts.nl adviseert om bij een wondje alleen met water te spoelen, zonder zeep.
3. Dep de huid droog met een schone doek.
4. Laat het wondje verder met rust en houd de nageltjes extra goed in de gaten, zodat je baby er niet opnieuw aan krabt.

Gebruik op het gezicht van je baby geen alcohol, ontsmettingsmiddelen, etherische oliën of zomaar een zalf uit de medicijnkast. Een pleister of verband op het gezicht is bij een baby meestal niet nodig en kan beter alleen op advies van een zorgverlener.

Twijfel je, is het wondje dieper of zit het vlak bij het oog? Neem dan contact op met de huisarts.

Soms zit er meer achter dan scherpe nageltjes. Let op:

• roodheid die niet verdwijnt;
• droge, ruwe of schilferige plekjes;
• uitslag die steeds terugkomt;
• een baby die veel wrijft of krabt, ook met korte nageltjes;
• natte, korstige of bultige plekjes.

Eczeem geeft vaak een droge huid met jeuk, rode plekken en soms korstjes (NVDV). Bij baby’s begint het vaak op de wangen. Maar ook andere dingen kunnen jeuk of uitslag geven. Probeer het niet zelf te diagnosticeren. Heb je het idee dat de huid je baby dwarszit, bespreek het dan met het consultatiebureau of de huisarts.

Een klein, oppervlakkig krasje kun je meestal zelf verzorgen. Bel de huisarts als:

• de huid rond het wondje steeds roder, warmer, dikker of pijnlijker wordt;
• er pus uit het wondje komt of er geelwitte korstjes ontstaan;
• een wondje niet geneest of steeds terugkomt;
• je baby veel jeuk, uitslag of eczeemklachten lijkt te hebben;
• het wondje op of vlak bij het oog zit;
• het wondje diep is of blijft bloeden.

Koorts bij jonge baby’s: is je baby jonger dan 3 maanden en heeft hij koorts van 38 °C of hoger, bel dan meteen de huisarts of de huisartsenpost.

Bel ook direct (112 bij een levensbedreigende situatie) als je baby ernstig ziek lijkt, moeilijk wakker te krijgen is, slap is, slecht reageert of moeite heeft met ademen.

Dit artikel is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Twijfel je over de huid of gezondheid van je baby, neem dan contact op met de huisarts of het consultatiebureau.